60'lı yıllardan sonra Almanya'daki sendikal hareketin, anti-faşist mücadelenin, Türk kökenli işçiler arasındaki sendikal hareketin ve göçmenlerin eşit haklar mücadelesinin öncülerinden Yılmaz Karahasan'ı kaybettik.
Almanya'ya misafir işçi olarak geldiği yerde sendikal mücadelesine delege olarak başlayan ve bu mücadeleyi dünyanın en büyük sendikalarından IG Metall'in yönetim kurulu üyesi ve sekreteri olarak sonlandıran Karahasan, başta AWO (Arbeiterwohlfaht) ve SPD (Almanya Sosyal Demokrat Partisi) olmak üzere çeşitli sosyal ve siyasi kuruluşlardaki çalışmalarıyla Almanya'daki Türk kökenli göçmenlerin ve tüm yabancıların eşit haklar mücadelesinin liderleri arasında yer aldı.
Bir süre önce geçirdiği felç nedeniyle hareket kabiliyeti kısıtlanan ve ciddi sağlık sorunları yaşayan Karahasan, son nefesini Frankfurt'taki evinde verdi.
Türkiye'deki demokrasi ve insan hakları mücadelesiyle, özellikle 12 Mart 1971 ve 12 Eylül 1980 faşist askeri darbelerine karşı mücadeleyle dayanışma hareketlerinin en kararlı aktörlerinden olan Karahasan, Almanya'daki ilk sosyalist örgütlenmelerden ATTF'nin (Avrupa Türkiye Sosyalistleri Federasyonu) genel sekreteriydi. Karahasan, Türkiye ve Almanya'daki Türk kökenli topluluk lehine yürüttüğü siyasi ve sosyal faaliyetleri nedeniyle Türkiye'deki anti-demokratik hükümetler tarafından takip edildi. Karahasan, 1974 ve 1978 yıllarında Türkiye ziyaretleri sırasında iki kez tutuklandı ve 1978'de İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından gıyabında beş yıl hapis cezasına çarptırıldı. Karahasan, yeniden tutuklanmamak için 14 yıl boyunca Türkiye'ye seyahat edemedi. Hakkındaki davalar 1992'de düştü. Türkiye ve Almanya'daki sendikal hareketler arasında kurumsal işbirliğinin geliştirilmesine de büyük katkı sağlayan Karahasan, 12 Eylül darbesinden sonra Türkiye'den ayrılmak zorunda kalan sendikacılara ve siyasi aktivistlere Almanya'da siyasi sığınma almaları için destek oldu ve faşist rejimin vatandaşlıktan çıkardığı demokrat ve devrimcilerin hakları için mücadele etti.
BİR SENDİKACI AİLESİNDEN
Yılmaz Karahasan'ın babası 1938'de Kilimli'de doğdu ve Zonguldak'taki Maden İşçileri Sendikası'nın kurucu başkanıydı. Elektrik teknisyeni eğitimini tamamladıktan sonra Karahasan, Türkiye'den işçi göçünün resmi olarak başlamasından önce, 1958'de Almanya'ya geldi. İlk olarak Siemens'te, ardından Türkiye'deki askerlik hizmetinden sonra Köln'deki Ford fabrikalarında elektrikçi ve aynı zamanda Türk işçiler için tercüman olarak çalıştı. Bu arada, üyesi olduğu IG Metall ve Alman Sendikalar Konfederasyonu (DGB) Sosyal Akademisi'nde eğitim gördü. 1965'te bir grup Türk kökenli sendika üyesiyle birlikte Bremen'deki IG Metall kongresine katıldı ve o zamana kadar göçmenler için kullanılan "Gastarbeiter" (misafir işçi) terimine karşı "Biz misafir değiliz" sloganıyla bir isyan başlattı. 1968'de Karahasan, dönemin sosyalist sendika yönetiminin girişimiyle kurulan "Göçmenler Dairesi"nin yönetimini Frankfurt'taki IG Metall merkezinde üstlendi. Kısa sürede Türk kökenli sendika üyelerinin sayısı 100.000'in üzerine, göçmen kökenli üyelerin sayısı ise yaklaşık 400.000'e yükseldi. Bu arada Karahasan, Türkçe sendika gazetesi Metall (Metal Haberler)'in yönetimini ve editörlük çalışmalarını üstlendi. 1992 yılında, göçmen kökenli ilk sendikacı olarak sendikanın yönetim kuruluna seçildi. 1996'da yeniden yönetim kuruluna seçilemeyince emekli oldu. Yılmaz Karahasan ve kendisini yönetim kurulu sekreteri olarak takip eden Nafiz Özbek döneminde, IG Metall binlerce sendika ve delegeyi eğitti.
Emekliliğinden sonra Karahasan, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra işçilerin ve çalışanların sosyal ve kültürel yaşamlarını desteklemek amacıyla kurulan AWO'da ve üyesi olduğu SPD'de çalışmalarına devam etti.
NE DEDİLER?
1960'lı yıllardan beri IG Metall'de kendisiyle birlikte çalışmış, emekli sendikacı ve Frankfurt Türklerinin "Ülkü ablası" Ülkü Schneider-Gürkan: "Çok üzgünüm. 1971'den beri Almanya'da işçilerin hakları için, özellikle göçmen işçilerin hakları için, tüm göçmenlerin eşitliği için omuz omuza mücadele ettik. Yabancı düşmanlığına, ırkçılığa, faşizme karşı birlikte savaştık. Aynı zamanda Türkiye'deki darbelere ve darbeler sonrası baskıcı rejimlere karşı mücadele ettik ve bu mücadelede onları destekledik. O örnek bir sendikacı, çok iyi bir yoldaştı. En yoğun mücadele ettiği konulardan biri, Türk kökenli göçmenler için çifte vatandaşlık hakkının tanınmasıydı. Üyesi olduğu SPD ağırlıklı hükümet, son zamanlarda bu alanda olumlu adımlar attı. Umarım partisi Yılmaz'ın bu hedefini gerçekleştirecektir."
Şu anda kendisi de emekli bir sendikacı olan Nafiz Özbek, IG Metall Genel Merkezi'ndeki departmanların yönetimini Karahasan'dan devralmıştı: "Yurt dışına giden ve Alman sanayisine inanılmaz ölçüde ve inanılmaz zor koşullar altında destek olan yüz binlerce Anadolulu'yu ilk kucaklayan ve tüm sorunlarını ilk fark eden Alman sendikaları, başta IG Metall oldu. Burada aklıma gelen ilk isim şüphesiz Yılmaz Karahasan'dır. O, göçün ilk yıllarından itibaren bu insanların hakları için verdikleri mücadelede öncü rol oynayan cesur bir sendikacıydı. Tüm çalışma hayatını emekçilerin demokratik haklarını savunmaya adadı. O bizim yol göstericimizdi ve yıllardır birlikte yürüttüğümüz demokratik haklar, eşitlik ve özgürlük mücadelesinde Yılmaz kardeşimiz, birçok gönüllü ve profesyonel sendikacı için güvenilir bir kale oldu. Bize aşıladığı cesaretle, işçi göçmenlerin eşitliğini daha da ileriye taşıdık ve devlete, siyasete ve diğer ilgili sivil kurumlara örnek teşkil ettik. Yılmaz Karahasan kardeşimize veda ederken, değerli dostumuzun mirasını yaşatmaya devam edeceğiz. Yolu ışık olsun."
"Kulturforum TürkeiDeutschland" sözcüsü, gazeteci ve belgesel yapımcısı Osman Okkan, Karahasan'ı "örnek bir sendikacı, barış ve adalet için tutkulu bir savaşçı ve güvenilir bir dost" olarak tanımladı: "Çalışan insanların hakları için verdiği tavizsiz mücadele hepimize yol gösterdi ve çıkardığı Türkçe "Metall-Haberler" gazetesiyle Almanya'da sendika tarihi yazdı. Ailesinin ve dostlarının acısını paylaşıyor, KulturForum TürkeiDeutschland olarak sadık bir yoldaşın yaşam eserine saygıyla eğiliyoruz." Edinilen bilgiye göre, Okkan'ın Karahasan'ın hayatı ve mücadelesi hakkındaki belgeseli önümüzdeki günlerde yayınlanacak.
(BirGün Gazetesi, 1.10.2023)
Yorumlar
0 yorumBu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!